Uçağın penceresinden değil, trenin camından izlenen bir Avrupa var — fiyortların üzerinden geçen viyadükler, buzul zirvelerini aşan raylar, şarap bağlarının arasından süzülen vagonlar. Kıtanın demiryolu ağı iki asırdır turistik değil mühendislik amacıyla inşa edildi, ama sonuç öyle çarpıcı manzaralar oldu ki bugün bu hatların çoğu tek başına bir seyahat sebebi haline geldi. İşte Avrupa'nın en popüler 10 tren yolculuğu.
1. Flåmsbana (Flåm Demiryolu) — Norveç
Norveç'in en ünlü tren hattı, Bergen Hattı üzerindeki Myrdal istasyonundan başlayıp Aurlandsfjord kıyısındaki Flåm'a iner. Sadece 20,2 kilometrelik mesafede 866 metrelik bir yükseklik farkını kapatan hat, yüzde 5,5'lik eğimiyle "Avrupa'nın en dik standart genişlikte demiryolu" unvanını taşıyor. Güzergâh boyunca 20 tünel ve şelalelerle dolu bir vadi geçilir; trenin Kjosfossen şelalesinin önünde durup yolculara fotoğraf molası vermesi geleneksel bir ritüel halini almıştır. 1924'te inşasına başlanan ve 1941'de resmi olarak açılan hat, bugün yılda yüz binlerce ziyaretçiyi ağırlayan, Norveç'in en çok gezilen turistik noktalarından biri.
2. Bernina Express — İsviçre ve İtalya
Chur ya da St. Moritz'ten başlayıp İtalya'nın Tirano kasabasına uzanan Bernina Express, dünyanın en yüksek yükseklik farkını hiçbir dişli çark (kremayer) sistemi kullanmadan aşan demiryolu hattı olarak biliniyor. Yaklaşık 4 saat süren yolculukta tren, 196 köprü ve 55 tünelden geçerek Ospizio Bernina istasyonunda 2.253 metreye ulaşır, ardından Tirano'ya inerken yaklaşık 1.800 metrelik farkı yüzde 7'lik eğimle kapatır. Hattın büyük bölümü — Albula ve Bernina güzergâhları — 2008 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne "Rhaetian Demiryolu, Albula/Bernina Manzaraları" adıyla girmiştir. 1898-1910 yılları arasında aşamalı olarak inşa edilen bu metre genişliğindeki elektrikli hat, kış aylarında kar manzaraları, yaz aylarında ise yeşil vadiler ve buzullarla ünlüdür.
3. Glacier Express — İsviçre
"Dünyanın en yavaş ekspres treni" lakabıyla anılan Glacier Express, Zermatt ile St. Moritz arasındaki 291 kilometrelik mesafeyi yaklaşık 8 saatte kat eder. Bu sakinlik, kasıtlıdır: Alp manzaralarının hakkını verebilmek için tren yüksek hız yerine panoramik pencereli vagonlarla yavaş bir tempo tercih eder. Güzergâh boyunca 291 köprü ve 91 tünelden — aralarında ünlü Landwasser Viyadüğü de var — geçilir, 15,4 kilometre uzunluğundaki Furka Tüneli 1.500 metre rakımda seyreder ve hattın en yüksek noktası olan Oberalp Geçidi 2.033 metreye ulaşır. 2017'den bu yana iki İsviçre demiryolu şirketinin ortak girişimi olan Glacier Express AG tarafından işletilen tren, metre genişliğindeki ray sistemi ve yemekli vagon hizmetiyle tanınır.
4. Bergensbanen (Bergen Demiryolu) — Norveç
Oslo ile Bergen arasındaki bağlantıyı sağlayan bu hat toplamda 496 kilometre uzunluğunda olup, asıl "Bergen Hattı" olarak adlandırılan Bergen-Hønefoss kesimi 371 kilometredir. Kuzey Avrupa'nın en yüksek ana demiryolu hattı olan Bergensbanen, Hardangervidda platosunu 1.237 metre rakımda geçer — kışın kar manzarası, yazın ise ıssız yayla görünümüyle karşıt bir yolculuk sunar. Hattın Bergen-Voss kesimi 1883'te dar hat olarak açılmış, 1909'da Oslo'ya kadar uzatılıp standart genişliğe dönüştürülmüştür. 1954-1964 arasında elektriklendirilen tek hatlı güzergâh, bugün Vy Tog tarafından işletiliyor ve Avrupa'nın kışın-yazın en belirgin kontrast sunan hatlarından biri olarak kabul ediliyor.
5. West Highland Line ve Jacobite Treni — İskoçya
Fort William'dan Mallaig'e uzanan yaklaşık 66,5 kilometrelik bu hat, İskoç Highlands'ın vahşi güzelliğini ve Glenfinnan Viyadüğü'nün ikonik kemerlerini barındırır — bu viyadük, sinema tutkunları için Harry Potter filmlerindeki Hogwarts Ekspresi sahneleriyle dünya çapında ün kazanmıştır. Hat üzerinde yaz aylarında çalışan Jacobite buharlı treni, Mayıs, Eylül ve Ekim'de günde bir, Haziran-Ağustos arasında ise günde iki sefer düzenler. 1895'te onaylanan Mallaig Uzatma Demiryolu projesinin bir parçası olarak inşa edilen hat, Arisaig kıyı şeridi boyunca Atlantik manzaralarıyla da dikkat çeker.
6. Semmering Demiryolu — Avusturya
Viyana ile Graz'ı birbirine bağlayan Güney Demiryolu'nun parçası olan Semmering hattı, Gloggnitz ile Mürzzuschlag arasındaki 41 kilometrelik kesimiyle demiryolu tarihinde özel bir yere sahip: standart genişlikte ray kullanılarak inşa edilen dünyanın ilk gerçek dağ demiryolu olarak kabul edilir. 1848-1854 yılları arasında inşa edilen hat, 460 metrelik yükseklik farkını yüzde 2,5'lik eğim ve 14 tünel, 16 viyadük ile yüzden fazla taş kemerli köprüyle aşar. Teknoloji ile doğanın uyumlu birleşimi olarak nitelendirilen bu mühendislik başarısı, 1998'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Bölgeyi Alp turizmine açan tarihi bir dönüm noktası olarak da anılır.
7. Raumabanen (Rauma Demiryolu) — Norveç
Dombås ile Åndalsnes arasındaki 114,2 kilometrelik bu hat, Romsdalen vadisinden geçerek Norveç'in en dramatik dağ manzaralarından birini sunar. Güzergâh üzerinde iki at nalı virajı ve 655 metrelik yükseklik düşüşü bulunur; Rauma Nehri üzerindeki 76 metre uzunluğundaki Kylling Köprüsü hattın en fotoğraflanan noktalarından biridir. 1924'te düzenli sefere başlayan hat, ünlü Trollveggen (Trol Duvarı) kaya kütlesinin ve Romsdalsalpene dağlarının manzarasını sunar. Yaz aylarında sesli rehberlik hizmeti ve ekstra manzara molalarıyla düzenlenen turistik seferler, bu hattı Norveç'in gizli kalmış rotalarından biri olmaktan çıkarmıştır.
8. Cinque Terre Tren Hattı — İtalya
Cenova-Pisa hattının bir parçası olan bu demiryolu, İtalyan Rivierası'ndaki beş küçük kıyı köyünü — Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola ve Riomaggiore — birbirine bağlar. Bu köylerin dar ve dolambaçlı dağ yolları araç ulaşımını zorlaştırdığı için tren, bölgeyi keşfetmenin en pratik ve en yaygın tercih edilen yoludur. Levanto ile La Spezia arasında sık aralıklarla çalışan "Cinque Terre Express" bölgesel trenleri, köyler arasını yalnızca birkaç dakikada kat eder; bu da günü birlik olarak beş köyün tamamını gezmeyi mümkün kılar. Kıyı boyunca ilerleyen hat, denizle sarp kayalıklar arasında sıkışmış rengarenk evleri camdan izleme fırsatı sunar.
9. GoldenPass Line — İsviçre
Montreux merkezli bu panoramik güzergâh, Léman Gölü kıyısından başlayıp Interlaken ve Luzern'e kadar uzanan bir dizi hat ve işletmeciyi bir araya getirir — Montreux Oberland Bernois Demiryolu (MOB), Montreux-Vevey Riviera Ulaşımı (MVR), BLS AG ve Zentralbahn gibi. Güzergâhın en özgün detaylarından biri, farklı kesimlerde farklı ray genişliklerinin kullanılması; bu teknik zorluk, özel olarak tasarlanmış panoramik vagonlar ve ön camdan manzara izlenebilen oturma düzenleriyle aşılmıştır. Yolculuk, göl kıyısından Alp geçitlerine, oradan da gölet ve şelalelerle dolu vadilere uzanan çok katmanlı bir İsviçre manzarası sunar.
10. Douro Hattı — Portekiz
Porto'nun São Bento istasyonundan başlayıp Pocinho'ya kadar uzanan bu hat, Ermesinde ile Pocinho arasındaki 160 kilometrelik mesafesiyle Portekiz'in en görkemli tren yolculuklarından birini oluşturur. Yaklaşık 3 saat 20 dakika süren yolculuk boyunca tren, Douro Nehri'nin kıvrımlarını takip ederek dünyaca ünlü Porto şarabının üretildiği taraçalı bağ bölgelerinin arasından geçer. 1875-1887 yılları arasında aşamalı olarak inşa edilen hat, İber standardı 1.668 milimetre ray genişliğine sahiptir ve bugün elektrikli olarak işletilmektedir. Sonbaharda bağ yapraklarının renk değiştirdiği dönemde yapılan yolculuk, hattın en canlı manzarasını sunar.
Tren Yolculuğuna Çıkmadan Önce
Bu on rotanın ortak noktası, hepsinin varış noktasından çok yolun kendisini bir deneyime dönüştürmesi. Bazıları — Glacier Express veya Bernina Express gibi — panoramik vagonlar ve rezervasyon gerektiren tarifeli seferlerken, Cinque Terre veya Douro hattı gibi bazıları sıradan bölgesel trenlerle bile keşfedilebilir. Mevsim seçimi büyük fark yaratır: Norveç hatlarında yaz ayları (Haziran-Eylül) hem daha uzun gün ışığı hem de kar erimiş yollar sunarken, Alp geçitlerinde kışın kar manzarası farklı bir güzellik katar. Rota planlarken bilet ve koltuk rezervasyonlarını yolculuktan haftalar önce yapmak, özellikle yaz sezonunda pencere kenarı koltuk garantisi için önemlidir.
